Chương 3: Quả cân mòn năm gam

Mẹ bóc miếng giấy dán trên khe cửa kho trước, rồi mới cạy đến dải chì. Tiếng kìm khô khốc vang trong cái sân còn vắng, và mùi gạo ẩm xộc ra như mùi một căn hầm lâu không mở. Tôi đứng sau lưng mẹ, cuốn vở của Tí kẹp dưới nách, mẩu bút chì giắt trong túi áo.

Con mèo tam thể nhảy xuống từ đầu bao gạo, đi vòng qua chân mẹ rồi ngồi thu lu bên cửa sổ nhỏ, mắt nhìn ra bãi rác sau kho. Tôi để ý nó hơn cả đống bao tải. Một con mèo giữ kho thường chỉ nhìn chỗ có chuột, còn con này nhìn chỗ không có gì.

Mẹ quay lại, giọng cụt lủn như mọi khi.

“Bảo phụ thì đứng ngoài ghi số. Vào tận đây làm gì?”

Tôi đặt cuốn vở lên thùng gạo rỗng, không vội trả lời.

“Đứng ngoài thì đếm được gì. Mẹ cho con cân thử vài bao, đếm số cho quen tay.”

Mẹ thở dài, cái thở dài tôi đã nghe cả nghìn lần, rồi gật đầu.

“Thôi. Cân thì cân. Bao nào đã niêm thì đừng đụng.”

Tôi bắt đầu từ gạo tẻ. Đếm bao, đếm thùng, rồi cộng nhẩm. Mười hai bao nguyên, một bao đã mở miệng nhưng vẫn buộc lại, chỗ gạo lấy ra được ghi vào phiếu bán lẻ mà mẹ đã đóng dấu từ hôm qua. Tôi chép từng con số vào cột số tồn trong cuốn vở của Tí, nét bút đều, không để chữ nào chồng lên chữ nào.

Đến bao đường thì tôi dừng lại. Mẹ đã lấy ra cái cân đĩa từ trên kệ, rồi mở ngăn tủ thấp, đưa cho tôi một quả cân đồng đen sì.

“Quả này của hợp tác xã cũ để lại. Cửa hàng mình còn sót vài quả thôi.”

Tôi đặt một gói đường lên một đĩa, quả đồng lên đĩa kia. Kim lệch về phía đường, chậm rãi, rồi đứng yên. Tôi lấy quả cân nhôm mới mua năm ngoái ra đặt lên thay, kim trở về giữa vạch.

“Quả đồng này nhẹ hơn quả mới chừng năm gam.”

Mẹ đang lau tay vào tạp dề, nghe vậy thì nhíu mày.

“Mòn đi chút xíu thôi. Mấy năm nay cân khách quen có ai kêu đâu. Con đừng có làm to chuyện.”

“Dạ.”

Tôi không cãi. Tôi lật sang một trang khác trong cuốn vở, viết một dòng nhỏ ở góc, tách riêng khỏi cột tồn kho: quả đồng, nhẹ 5 gam. Tôi tự nhủ rằng đó chưa phải là cái hụt, chỉ là một cái lệch mà người ta có thể bỏ qua. Nhưng tay tôi vẫn để lại dấu bút đậm hơn mọi chữ khác trong trang ấy.

Đúng lúc đó, ngoài cổng có tiếng xe đạp rít lên. Tí đang đứng ở cửa hàng, cặp sách đeo lệch một bên vai, chờ được đi học. Chú Tuyển đạp xe vào sân, dựng xe vào cột, tay xách một gói giấy dầu vẫn còn bốc hơi.

“Thằng Tí đấy à? Cầm lấy, bánh bao nóng, chú mua ở đầu phố.”

Tí ôm gói bánh, mặt đỏ lên, lí nhí cảm ơn rồi chạy biến đi. Chú Tuyển nhìn theo, cười hiền, rồi quay sang mẹ, giọng vẫn ngọt như đường phèn.

“Chị Sen, chú qua sớm, không làm phiền chị chứ?”

Mẹ đã cởi tạp dề, vuốt lại tóc.

“Chú vào đi. Tập phiếu hôm qua chị ký cả rồi, để trong ngăn kéo.”

Chú Tuyển bước vào, liếc qua hàng gạo đã mở, qua cái cân đĩa còn để nguyên quả nhôm. Ánh mắt ông chỉ lướt qua tôi một nhịp, rồi dừng lại ở cuốn vở trên thùng gạo.

“Cháu Hạnh cũng học việc rồi đấy à. Tốt, tốt.”

Tôi cúi đầu, lễ phép.

“Dạ, chào chú ạ.”

Ông ngồi xuống ghế đẩu cạnh bàn tính, đặt lên mặt bàn một tập phiếu xuất kho còn mới, bìa xanh nhạt. Ông lật vài tờ, ngón tay gõ nhẹ lên chỗ số seri.

“Chị biết đấy, anh em một nhà với nhau, tình thân là trên hết. Chú chỉ mong chị nhẹ gánh cho. Mấy xưởng bên kia sông đang cần gấp, chiều nay xe công ty ghé lấy hàng điều chuyển nội bộ. Chú phải mang phiếu sang trước cho kịp.”

Mẹ đứng yên bên cửa kho, tay đặt lên khung gỗ.

“Lại điều chuyển à chú. Tập kia chị vừa ký tối qua.”

“Thì đấy, chị. Việc công mà. Chị cứ xem, số nào chú ghi đủ cả.”

Tôi nhìn tập phiếu từ chỗ mình đứng. Các số seri liền nhau, chạy từ đầu tập đến cuối không hề có kẽ hở. Chú Tuyển rút tờ trên cùng, tách ra liên lưu kho, rồi cuộn hai liên còn lại vào trong tấm bìa, gọn đến mức chỉ còn thấy một mép giấy nhỏ thò ra ngoài. Ông đẩy liên kho về phía mẹ, chỗ chữ ký còn trống, nhẹ nhàng như thể chuyện đó chẳng đáng bận tâm.

“Chị cứ ký đi, có gì chú lo.”

Tôi đứng im sau thùng gạo, tay nắm chặt mẩu bút chì. Tối qua, ở bàn cơm, Tí đã bắt chước đúng giọng ấy, nghiêm mặt nói như người lớn. Lúc đó câu ấy mới chỉ là trò đùa của một đứa trẻ. Bây giờ câu ấy vang lên từ miệng người đàn ông thật, đúng từng chữ, đúng nhịp, đúng cái giọng đã kéo mẹ tôi xuống hố suốt những năm sau đó. Sống lưng tôi lạnh đi một đường dài.

Mẹ đã cầm bút lên. Đó là cây bút máy chú Tuyển vừa rút từ túi áo đưa sang, và đầu bút đang ở ngay trên khoảng trống dưới chữ “Người nhận”. Mẹ hơi nghiêng người, mắt đã nheo lại như đang nghĩ đến chuyện khác.

Tôi lấy hết can đảm, mở miệng khi ngòi bút vừa chạm vào giấy.

“Mẹ ơi, để con ghi số phiếu vào sổ cho kịp, con tập làm quen.”

Bàn tay mẹ khựng lại. Chú Tuyển quay đầu sang, nụ cười vẫn còn nguyên trên môi. Nhưng ánh mắt ông không nhìn tôi. Ông nhìn xuống cuốn vở đang mở trên thùng gạo, nơi dòng chữ nhỏ về quả cân đồng vẫn còn nằm đó.