Chương 1: Chiếc máy phát cũ

Chiếc búa gỗ của giám đốc Phương vừa gõ xuống bàn thì Kiều An đứng bật dậy ở cuối phòng họp. Trên tấm bảng đen sau lưng ông, con số mười tám tháng chín được khoanh bằng phấn trắng, còn dưới cửa sổ là bản danh mục kho thiết bị cũ vừa đọc xong. Ba chiếc máy thu hỏng, hai cuộn dây đồng, một bàn phát thanh tháo dở và chiếc máy phát sóng ngắn phủ bạt xám đều sẽ được bán cùng kho.

“Giám đốc Phương, xin giữ lại chiếc máy phát bảy ngày.”

Mấy người ngồi quanh chiếc bàn dài cùng quay sang. Quạt trần kêu ken két trên đầu, thổi mùi sợi bông và dầu máy lẫn vào nhau. Kiều An vẫn đặt hai tay lên mép ghế, ngón tay bấu chặt đến trắng ra, nhưng giọng cô không hề run.

“Nếu trong bảy ngày không có một đầu mối mua hàng, tôi tự tay đem nó xuống kho để niêm giá.”

Chu Minh Đạt dựa lưng vào ghế, chậm rãi gấp bản danh mục lại. Ông ta vốn đến họp để chốt một việc đã định, nên nụ cười trên môi cũng mang vẻ lịch sự như đang dỗ một đứa trẻ bướng bỉnh.

“Tiểu Kiều, phòng trực tổng đài rảnh quá nên cô mới nghĩ ra chuyện này sao? Bán vải cần người đi tìm khách, không phải dựng cái loa ở đầu ngõ.”

“Tôi không dựng loa để kể chuyện.”

Kiều An kéo từ dưới tập biên bản lên một tờ giấy đã kẻ kín các dòng số. Cô quay mặt về phía Phương Chí Viễn.

“Trong ba tháng qua, tổng đài nhận mười bảy cuộc hỏi giá từ các cửa hàng quanh huyện. Mười một cuộc bị chuyển sang phòng tiêu thụ, sáu cuộc không thấy ai gọi lại. Nếu họ nghe được giờ phát và biết nơi hỏi hàng, ít nhất xưởng sẽ có thêm đầu mối.”

“Mười bảy cuộc điện thoại thì bán được bao nhiêu cuộn vải?”

“Chưa bán được cuộn nào, vì chưa ai báo giá lại cho họ.”

“Cô nói vậy chẳng hóa ra phòng tiêu thụ bỏ việc?”

“Tôi chỉ nói sổ tổng đài ghi như thế.”

Câu trả lời gọn khiến nụ cười của Chu Minh Đạt dừng lại. Kiều An không nhìn ông ta nữa. Cô biết nếu đối đầu bằng lời, người trong phòng sẽ chỉ thấy một cô nhân viên trực tổng đài thích xen vào việc lớn; cô chỉ có những số máy và những giờ gọi đã chép trong sổ.

Phương Chí Viễn lấy tờ giấy từ tay cô, đọc một lúc rồi mới ngẩng lên. Ông sợ nhất không phải cái máy phát, mà là để cả xưởng hy vọng vào một con đường không có thật.

“Cô định phát cái gì?”

“Giá vải tồn, quy cách từng lô, địa chỉ phòng tiêu thụ và giờ nhận điện thoại. Nếu có thư hỏi giá, tôi đọc thư nhưng không nêu tên người gửi.”

“Ai cho phép dùng sóng?”

“Máy phát cũ đã đăng ký để thông báo nội bộ. Tôi chỉ xin thử trong xưởng trước, dùng loa dây. Nếu tín hiệu ổn, mới xin mở ra khu phố.”

“Cô biết vận hành máy không?”

“Tôi biết phần nào. Phần không biết, tôi tìm người biết.”

Cánh cửa phòng họp mở ra đúng lúc đó. Một người đàn ông trẻ mặc áo công nhân màu xanh sẫm đứng trên ngưỡng, vai còn vương bụi đường. Anh xách một hòm dụng cụ bằng sắt, bên hông buộc cuộn dây điện, có lẽ vừa từ ga xe buýt tới thẳng đây. Nhân sự dẫn anh vào, nhỏ giọng nói tên rồi lui ra.

Phương Chí Viễn đặt tờ giấy xuống.

“Tiểu Trịnh, cậu đến vừa đúng lúc. Đây là Trịnh Hạo, kỹ thuật viên điện cơ mới chuyển về. Kiều An muốn dùng chiếc máy phát ở kho cũ để làm chương trình quảng bá.”

Trịnh Hạo nhìn quanh phòng, sau đó nhìn Kiều An. Ánh mắt anh không có vẻ chế giễu, chỉ như đang đo một mối nối xem có chịu được điện hay không.

“Chiếc máy phát Liên Hoa số ba?”

“Đúng.”

“Không vận hành được ngay.”

Chu Minh Đạt bật cười, lần này thoải mái hơn.

“Cậu nói cho tiểu Kiều nghe đi. Máy ấy mấy năm không ai động vào, cô ấy lại tưởng lấy giẻ lau qua là thành đài phát thanh.”

Trịnh Hạo không đáp lời ông ta. Anh đặt hòm dụng cụ xuống cạnh chân, ngón tay gõ hai cái lên nắp sắt.

“Nó thiếu ba thứ. Dây nối ăng ten ngoài sân đã mục, bộ lọc nguồn có thể cháy, và bóng đèn khuếch đại ở tầng cuối chưa chắc còn dùng được. Loa dây trong xưởng cũng phải đo lại.”

Kiều An nhìn anh, rồi kéo quyển sổ trực vẫn ôm trước ngực mở ra. Những trang giấy đã quăn mép vì cô lật đi lật lại nhiều lần. Cô chỉ từng dòng bằng đầu bút chì.

“Cửa hàng Vĩnh Thịnh ở đường Nam Quan gọi ngày mười hai tháng sáu, máy số ba hai bảy. Họ hỏi vải xanh công nhân. Cửa hàng Hồng Mai ở ngõ Bách Hoa gọi ngày mười chín tháng bảy, máy số một tám sáu, hỏi vải kẻ sọc. Hiệu may Quế Lan gọi hôm mười bốn tháng tám, máy số bốn một chín, muốn lấy mẫu vải trắng. Tôi còn ghi được mười bốn nơi khác. Máy phát không cần chạy cả ngày, chỉ cần đến được tai họ lúc năm rưỡi chiều.”

Trịnh Hạo lật một trang khác. Đây đúng là quyển sổ cô dùng để chuyển máy mỗi ngày, bên cạnh từng số còn có nét bút gạch khi đầu kia cúp vội.

“Cô đã gọi lại chưa?”

“Chưa. Tổng đài không được tự ý gọi ra ngoài việc công.”

“Cô muốn tôi sửa máy trong bảy ngày chỉ vì danh sách này?”

“Tôi muốn anh sửa máy vì xưởng có hàng, còn những cửa hàng kia có người hỏi. Danh sách này cho thấy họ tồn tại.”

Trong phòng im đi một nhịp. Một thợ cả tên Triệu cúi đầu nhìn móng tay đen dầu của mình. Phương Chí Viễn vẫn không đổi nét mặt, nhưng ngón tay ông thôi gõ lên mặt bàn.

“Cô định lấy tiền đâu để mua linh kiện?”

“Tôi xin dùng phần linh kiện còn trong kho trước. Thứ nào không có, tôi tự tìm cách.”

“Tự tìm cách là thế nào?”

“Không lấy tiền xưởng nếu chưa có đơn.”

Chu Minh Đạt cười nhạt.

“Nghe rất hay. Nhưng một chương trình mà không ai nghe thì ai chịu trách nhiệm? Đến lúc máy hỏng thêm, lại đổ cho phòng tiêu thụ không biết bán hàng?”

“Máy hỏng thêm thì tôi chịu trách nhiệm theo biên bản. Còn nếu có người hỏi mua, phòng tiêu thụ chỉ cần báo đúng giá.”

“Giá lẻ đâu phải cô muốn báo là báo.”

“Vậy trưởng phòng Chu cho tôi bảng giá để phát.”

Lần này vài người không nén được tiếng cười nhỏ. Chu Minh Đạt kéo ghế ngồi thẳng lại. Ông ta không thể nói trước mặt giám đốc rằng phòng mình không có giá, càng không thể nhận là không muốn bán từng cuộn vải. Phương Chí Viễn nhìn từ người này sang người kia, rồi xoay chiếc búa gỗ trong tay.

“Minh Đạt, cậu có bảng giá bán lẻ không?”

“Có, nhưng việc này phải tính kỹ. Bán lẻ tốn người, tốn chứng từ, lại dễ phá giá đại lý.”

“Chưa ai bảo cậu phá giá.”

Giọng giám đốc Phương vẫn chuẩn mực, nhưng câu nói đã chặn đường lùi của ông ta. Ông nhìn sang Trịnh Hạo.

“Tiểu Trịnh, theo cậu bảy ngày có đủ để biết máy còn cứu được không?”

“Đủ để biết nó có phát nổi một bản tin hay không.”

“Nếu tôi cho thử, cậu có nhận việc này không?”

“Tôi nhận phần kỹ thuật. Nội dung và đầu mối mua hàng là của Kiều An.”

Kiều An quay sang anh. Cách anh nói không hề giống giúp đỡ, nghe như vạch một đường rõ ràng để cô tự bước qua. Nhưng ít nhất đường ấy đã có rồi.

Phương Chí Viễn đứng dậy. Mọi người cũng theo đó kéo ghế, tiếng chân ghế cọ xuống nền xi măng khô khốc.

“Từ ngày mai, cho thử bảy ngày, đến hết ngày mười tháng chín. Phòng kỹ thuật kiểm tra máy, phòng tiêu thụ cung cấp quy cách và bảng giá. Kiều An chịu trách nhiệm chương trình.”

Ông dừng lại trước tấm bảng đen, dùng đầu búa chỉ vào vòng phấn quanh ngày mười tám.

“Nhưng tôi chỉ cần một câu trả lời. Đến ngày mười, cô có đưa được cho tôi một đầu mối mua hàng thật không? Không có, kho vẫn bán ngày mười tám.”

“Có.”

Kiều An đáp ngay trước khi kịp nghĩ xem mình sẽ làm bằng cách nào. Chu Minh Đạt thu xếp giấy tờ, đi ngang qua chỗ cô thì hạ giọng đủ để cô nghe.

“Đầu ngõ không phải chợ. Đừng để cả xưởng phải nghe cô đọc sổ trực.”

Ông ta bỏ đi. Trịnh Hạo xách hòm dụng cụ, đứng lại bên cửa nhìn quyển sổ đang nằm trong tay cô.

“Bảy ngày bắt đầu từ sáng mai. Cô có chìa khóa kho không?”

“Có.”

“Vậy bảy giờ mở cửa. Tôi muốn xem cô đã nghe được bao nhiêu số điện thoại trước khi nói đến chuyện phát sóng.”

Anh đi ra hành lang, để lại Kiều An một mình trước tấm bảng đen. Vòng phấn trắng quanh ngày mười tám vẫn còn đó, nhưng dưới cái lạnh của số phận đã đóng giá, cô bỗng thấy bảy ngày kia giống một sợi dây vừa được buộc vào tay mình.