Chương 1: Tên Trên Phụ Lục

Hứa Ninh giữ đầu ngón tay trên trang ký nhận, nhưng chiếc bút vẫn nằm ngang mép bàn như thể chỉ cần cô buông tay là nó sẽ lăn thẳng xuống nền gạch. Bản thảo hồi ký của Tống Văn Triều dày gần bốn trăm trang, gáy còn vương mùi mực in thử, vậy mà giữa chương mười hai và chương mười ba có một khoảng trắng được đánh dấu bằng tờ giấy vàng: thiếu tư liệu ảnh, thiếu cả phần chú thích của một mùa triển lãm đã bị gạch khỏi mục lục.

Trưởng ban biên tập đứng bên cửa sổ, điện thoại rung liên tục trong tay. Bà đã nhắc cô hai lần về lịch in thử tháng tám, lần thứ ba mới hạ giọng.

“Cô ký nhận trước đi, phần tư liệu sẽ bổ sung theo phụ lục.”

Hứa Ninh lật đến trang cuối. Cô không nhìn dòng xác nhận giao bản thảo mà nhìn danh sách cộng tác viên ở phụ lục, nơi một cái tên ngắn nằm ngay dưới chữ Nhiếp ảnh tư liệu: Lục Trạch.

Cô đặt bút xuống.

“Ai chỉ định người này?”

Trưởng ban biên tập thoáng ngập ngừng rồi kéo ghế ngồi xuống đối diện cô. Ngoài hành lang, máy in đang nhả từng tờ giấy dài, tiếng bánh răng đều đều khiến căn phòng họp càng im lặng.

“Thầy Tống yêu cầu. Ông ấy nói chỉ dùng ảnh của Lục Trạch, vì cậu ta theo dự án tranh đủ lâu.”

“Nhà xuất bản đã ký hợp đồng với anh ấy?”

“Chưa. Hôm nay cậu ta đến để bàn.”

Hứa Ninh khép phụ lục lại. Cô đã làm biên tập nhiều năm, biết một bản thảo thiếu tư liệu có thể cứu nếu người viết chịu hợp tác, biết một khách hàng khó tính có thể dỗ bằng lịch làm việc rõ ràng. Nhưng tên Lục Trạch không phải một đầu việc cần chia cột trong bảng tiến độ. Nó giống một hạt cát cũ nằm dưới mi mắt, không đau đến mức phải nhắm lại, chỉ khiến cô không thể nhìn thẳng thêm lâu.

“Bảy tuần nữa là hết tháng bảy.”

Trưởng ban biên tập đẩy bản lịch sang, trên đó hạn nộp bản hoàn chỉnh được khoanh đỏ.

“Tôi biết cô vừa nhận dự án, nhưng thầy Tống chỉ chịu để cô phụ trách. Cô xử lý cho êm, Hứa Ninh.”

Cánh cửa phòng họp mở ra trước khi cô kịp trả lời. Người đứng ở ngưỡng cửa mặc áo khoác sẫm màu còn đọng nước mưa, tay xách một túi máy ảnh cũ. Chiếc máy có vết xước hình lưỡi liềm ở thân, vết xước do năm nào đó cô làm rơi khi đem phim sang phòng tối. Cô từng dán lên nó một miếng băng đen, Lục Trạch đã bóc đi, bảo dấu vết cũng có ích nếu biết nhìn.

Anh nhìn thấy cô, bàn tay siết quai túi chỉ trong một thoáng rồi thả lỏng.

“Hứa Ninh.”

“Lục Trạch.”

Trưởng ban biên tập đứng dậy, mừng rỡ vì có người phá im lặng.

“Hai người quen nhau thì tốt quá. Lục tiên sinh, đây là biên tập phụ trách hồi ký của thầy Tống. Tôi để hai người trao đổi phụ lục.”

Hứa Ninh không sửa cách bà gọi. Ba năm trước, người ta còn biết cô và Lục Trạch thường cùng xuất hiện ở những buổi duyệt ảnh nhỏ, bây giờ họ chỉ là hai cái tên được ghép vào một công việc.

Anh bước vào, đặt túi máy ảnh trên ghế trống chứ không ngồi. Mưa ngoài cửa kính quét nghiêng qua dãy nhà cũ ven sông, hắt lên gương mặt anh thứ ánh sáng lạnh đến mức những đường nét quen thuộc cũng trở nên xa lạ. Lục Trạch gầy hơn trước, tóc cắt ngắn, cổ tay lộ ra dưới ống tay áo vẫn mang chiếc đồng hồ dây vải đã cũ.

“Tôi đã xem mục lục.”

“Vậy anh biết bản thảo đang thiếu gì.”

“Biết.”

“Anh có đủ ảnh không?”

Lục Trạch không đáp ngay. Anh mở túi lấy máy ảnh, đặt nó cạnh phụ lục như đặt một chứng vật. Hứa Ninh không nhìn vào máy, nhưng ánh mắt vẫn vô thức dừng ở chiếc nắp ống kính cô từng tìm khắp phòng tối trong một đêm mất điện.

“Tôi có một phần.”

“Phần còn lại ở đâu?”

“Chưa thể giao.”

Trưởng ban biên tập ho khẽ, rồi viện cớ đi gọi người mang hợp đồng. Cửa khép lại, căn phòng chỉ còn tiếng mưa và hai người đã ba năm không nói với nhau một câu trọn vẹn.

Hứa Ninh kéo tờ giấy vàng khỏi bản thảo. Trên đó chỉ ghi một dòng của trợ lý Tống Văn Triều: ảnh xưởng vẽ, ảnh triển lãm năm 2022, ảnh tư liệu quá trình hoàn thiện bức Bờ tường có mưa.

“Nếu chưa thể giao, anh đến đây làm gì?”

“Thầy Tống muốn tôi tự chụp bổ sung.”

“Còn ảnh cũ?”

“Có ảnh cũ mới biết phải chụp gì.”

“Câu trả lời này hợp với một nhiếp ảnh gia, không hợp với người nhận việc.”

Lục Trạch nhìn cô, ánh mắt anh không tránh nữa nhưng cũng không cố giữ lại điều gì.

“Cô không cần nhận việc chung với tôi nếu thấy bất tiện.”

Hứa Ninh bật cười rất khẽ. Cô lật phụ lục sang trang có điều khoản tiến độ, lấy bút khoanh vào ngày ba mươi mốt tháng bảy.

“Tôi không nhận việc chung vì tiện hay không. Tôi nhận vì bản thảo này có hạn.”

“Tôi ở Hải Châu bảy tuần.”

Câu nói của anh rơi xuống giữa hai người, không cao giọng cũng không mang lời giải thích. Hứa Ninh ngẩng lên. Ba năm trước, Lục Trạch rời đi bằng một tin nhắn nói phải đến Tây An vài ngày, sau đó số điện thoại tắt như chưa từng thuộc về anh. Bây giờ anh báo thời hạn ở lại với vẻ bình thản của người đang nêu lịch tàu.

“Anh chỉ ở bảy tuần?”

“Đúng.”

“Vậy anh nên nói chuyện với thầy Tống, không phải với tôi.”

“Tôi đã nói. Ông ấy bảo tôi làm theo lịch của cô.”

“Anh thật biết nghe lời.”

Ngón tay Lục Trạch chạm lên vết xước ở thân máy ảnh rồi dừng lại. Anh không phản bác. Chính sự im lặng ấy khiến Hứa Ninh thấy cổ tay mình cứng lại, như thể cô vừa cầm bút quá lâu.

Trưởng ban biên tập trở vào cùng tập hợp đồng. Hứa Ninh mở đến trang phân công, đọc từng dòng chậm rãi. Lục Trạch chụp mới những không gian cần thiết, cung cấp bản chọn lọc từ kho tư liệu cá nhân, phối hợp với biên tập để xác nhận chú thích. Không có dòng nào đề cập đến quá khứ của họ, dĩ nhiên không có dòng nào buộc một người phải tin người đã bỏ đi.

“Tôi sẽ ký nhận bản thảo.”

Trưởng ban biên tập thở ra.

“Tốt quá.”

“Nhưng tôi sẽ không ký lịch ảnh khi chưa xem danh mục tư liệu.”

Lục Trạch gật đầu.

“Ngày mai tôi gửi cô.”

“Không. Sáng mai chúng ta đến xưởng vẽ của thầy Tống, đối chiếu trực tiếp với bản thảo.”

“Được.”

Hứa Ninh ký tên vào biên bản nhận bản thảo. Nét mực đen kéo thẳng qua ô trống, không run, chỉ dừng lâu hơn bình thường ở dấu chấm cuối tên mình. Cô đóng nắp bút, thu tờ giấy vàng vào bìa hồ sơ rồi đứng dậy.

Lục Trạch nhấc túi máy ảnh lên, tránh sang một bên nhường đường như với một đồng nghiệp xa lạ. Hứa Ninh đi ngang qua anh, mùi nước mưa lẫn mùi da cũ từ chiếc túi khiến bước chân cô chậm lại một nhịp, nhưng cô không quay đầu.

Ra đến hành lang, điện thoại cô hiện thông báo lịch họp sáng hôm sau. Bên dưới là tin nhắn ngắn từ số lạ: Thầy Tống đổi ý, muốn kiểm tra sổ giao tranh trước khi cho chụp. Cô nhìn dòng chữ ấy, rồi nhìn qua cửa kính thấy Lục Trạch vẫn đứng trong phòng họp, tay đặt trên chiếc máy ảnh từng thuộc về phòng tối của cả hai.