Chương 1: Bốn trăm lạng và giọt nước dột

Giọt nước từ mái dột góc trái rơi xuống đúng lúc Quỳnh vừa cộng xong sổ nợ lần thứ ba, và nó rơi ngay lên con số bốn trăm. Mực loang thành một vệt đen mờ, chảy xuống tận chữ “lạng” như một vết xước. Quỳnh đặt bút xuống, nhìn chiếc chậu sành kê dưới xà nhà đang hứng từng giọt một, rồi nhìn con số đã nhòe, và thấy cả hai đều không có ý định tự sửa.

Cô đã cộng lần thứ ba vì hai lần trước cho cùng một đáp số. Bốn trăm lạng bạc nợ, lãi chồng lãi qua hai đời chủ tiệm, hạn trả là trước Tết Nguyên đán. Còn đúng một trăm hai mươi ngày, mà tiền phí mai mối mỗi tháng chỉ đủ trả lãi, không đụng được đến gốc. Quỳnh lật mặt sau tờ giấy, kẻ lại bảng bằng cây bút lông mà tay mới quen được hai hôm, cột bên trái ghi “thu”, cột bên phải ghi “chi”, dòng cuối ghi “còn lại”, rồi bỏ trống ô số.

Cô gõ đầu bút xuống mặt quầy.

“Tỷ lệ chuyển đổi của tiệm này gần bằng không.”

Ngoài sân, tiếng chổi tre đang quét bỗng ngừng lại. Tiểu Nhàn đứng ở ngưỡng cửa, tay vẫn nắm cán chổi, mắt nhìn vào trong quầy rất lâu.

“Chuyển đổi là chuyển gì ạ?”

Quỳnh hơi thẳng lưng, cố làm ra vẻ người đang tính sổ chứ không phải đang nói chuyện trên trời dưới đất.

“Chị nói chơi thôi. Ý chị là người đến hỏi tiệm mình mười người thì được mấy người thành mối. Mười người đến, thường chỉ một hai người quay lại.”

“Vậy đổi từ người thành mối à? Đổi bạc không?”

“Đổi người khách thành mối, không đổi bạc.”

Nhàn không cười. Em cúi xuống quét tiếp, nhưng mỗi nhát chổi đều chậm lại, và trước khi quay đi em còn liếc lên quầy một lần nữa, lần này liếc vào tờ giấy đầy cột số. Quỳnh nhận ra mình vừa bị để ý, và cô chưa có lời nào để giải thích, kể cả với chính mình.

Thầy Tú Dần bước vào lúc giờ Thìn đã qua khá lâu. Ông mặc áo dài xanh đã bạc ở khuỷu tay, ôm một chồng hồ sơ cũ, nhưng khi vừa đặt chồng giấy xuống bàn thì ánh mắt ông đã dừng lại ở tờ đơn nằm giữa quầy.

Tờ đơn ấy Quỳnh để đó từ hôm qua, sau khi Mạc Bá lặng lẽ đặt xuống rồi đi ra cổng sau như sợ có người nhìn thấy. Giấy dày, mực đen, con dấu đỏ của phủ Hạ đóng ngay góc trên.

Thầy Dần tái mặt.

“Cái này... dấu phủ Hạ à?”

“Dạ.”

“Cô chủ đã đọc chưa?”

“Chưa đọc hết.”

“Đừng đọc.”

Thầy Dần lùi nửa bước, như thể tờ giấy có thể bắn ra thứ gì đó.

“Ba bà mối trước đến đó đều bị đuổi ra khỏi cổng. Vừa chạm vào là xúi quẩy, hỏng lễ cả nhà. Tiểu sinh xin khuyên cô chủ...”

Ông dừng lại, vì mắt ông đã rơi xuống nét chữ trên giấy. Chữ viết ngay hàng thẳng lối, từng nét dứt khoát như đứng nghiêm, không gạch xóa, không sửa một chữ nào. Thầy Dần khẽ rướn người đọc, miệng lẩm nhẩm, rồi buột ra một câu thơ.

“Hoa vô ý, nước có tình...”

“Thầy dẫn sai rồi. Câu đó là ‘hoa có ý, nước vô tình’.”

Thầy Dần liếc cô, mặt đỏ lên, nhưng ông vẫn không rời mắt khỏi tờ đơn. Quỳnh cúi xuống đọc nốt tờ đơn. Phủ Trấn Biên tướng quân Hạ nhờ tiệm tìm chính thê cho chủ nhân trước kỳ Tết. Lễ tạ ghi bằng số bạc lớn hơn tổng lễ tạ năm tiệm mai mối trên phố cộng lại. Dòng cuối cùng được viết riêng, cách hẳn một khoảng: nếu nhận, trong mấy đêm tới treo đèn lồng đỏ trước cửa tiệm.

Quỳnh nhìn dòng chữ ấy lâu hơn cần thiết. Đây là mối duy nhất đủ để trả hết nợ, và cũng là mối nguy hiểm nhất mà tiệm này từng nhận được.

Chưa kịp nói gì thì ngoài cổng đã vang lên tiếng bàn tính hạt ngọc lách cách, từng tiếng một đều đặn như gõ nhịp.

Bà Chín Hạnh bước qua ngưỡng cửa, áo gấm tím, tóc vấn cao cài trâm bạc, tay xách một cuộn thiệp đỏ. Bà không chào, mà đọc luôn, giọng ngân nga như hát ru.

“Phố Xích Thằng một trăm lẻ tám nhà, nhà nào chỉ đỏ cũng thắt cho hoa. Thiệp phép Hội cấp, lệ phố giữ gìn, đi trước phải biết ngó trước, ngó sau...”

Quỳnh rút tờ đơn xuống dưới xấp sổ, tay làm việc đó chậm rãi như thể chỉ đang sắp lại giấy tờ.

“Bà Chín. Cháu xin chào bà.”

“Chào gì mà chào, con nhỏ.”

Bà Chín đặt bàn tính xuống quầy.

“Ta đến nhắc lệ. Lệ Ba Không: không hỏi tiền riêng, không hỏi bệnh tật, không ghi điều xấu của khách ra giấy trắng mực đen. Con đã hỏi chuyện bạc của khách, hỏi bệnh của người ta, lại viết cả thói xấu của họ vào bảng. Ba điều, con phạm đủ cả ba.”

“Cháu biết lỗi.”

“Biết lỗi thì đừng để lần nữa. Lần nữa là thu thiệp phép, không phải nhắc lại.”

Bà Chín đưa mắt ra cửa, nơi chiếc chỉ đỏ treo lủng lẳng trên khung gỗ. Sợi chỉ đã bạc màu, bảy nút thắt xếp dọc theo đoạn chỉ, ngắn bằng một gang tay.

“Tiệm nhỏ thì đừng với cành cao. Mối lớn phải qua Hội, nghe chưa?”

“Dạ, cháu hiểu.”

Bà Chín nhìn cuộn chỉ thêm một lúc. Tay bà đưa lên, sờ vào túi áo trước ngực, một cử chỉ rất nhẹ mà có lẽ chính bà cũng không để ý. Như thể trong túi có một vật đã cầm quen tay từ lâu, và đến giờ vẫn chưa bỏ được.

Bà thu tay lại, cầm bàn tính lên, xách cuộn thiệp, quay đi. Tiếng bàn tính lách cách xa dần qua con hẻm, rồi im hẳn.

Thầy Dần thở ra một hơi dài.

“Tiểu sinh xin cô chủ nghĩ lại.”

Quỳnh không trả lời. Cô nhìn xuống tờ đơn đã bị mình giấu dưới sổ, đầu ngón tay nằm lên dòng chữ về đèn đỏ.

Đến tối, sân sau tối đen. Quỳnh đứng bên hiên, nhìn sang gốc cây quỳnh già đã trồng từ hơn hai mươi năm trước. Trên cành đã có vài nụ tròn, còn khép kín và xanh thẫm.

“Năm nào cũng chỉ nở đúng một đêm.”

Tiểu Nhàn đứng sau lưng cô từ lúc nào, tay bưng đèn dầu.

“Bà Lụa trồng đó. Cô chủ có nhớ không?”

Quỳnh không nhớ, và cô không định nói ra chuyện đó.

“Ừ.”

Quay vào trong, cô kéo ngăn kéo dưới quầy, lấy cuốn Sổ Thất Duyên bìa cũ. Chữ của Phan thị Lụa nghiêng nhẹ về phía phải, nét mảnh nhưng không yếu, mỗi trang là một cặp đôi tưởng hợp rồi vỡ, ghi kèm lý do bằng một hai dòng. Trang cuối cùng dừng giữa chừng, có một dòng chữ bị bỏ dở, nét bút chạy ra khỏi mép giấy, như người viết đã đặt bút xuống đột ngột.

Quỳnh nhìn dòng dở ấy lâu, rồi khép sổ lại. Đêm nay chưa phải lúc để đọc hết.

Ký ức về cuối cùng lại trở về, không báo trước, như mọi lần trước. Căn phòng sáng xanh của màn hình, cà phê nguội trên bàn, ngón tay bấm nút gửi ở tính năng ghép đôi đã thức trắng mấy đêm để hoàn thiện. Dòng chữ “Đã gửi thành công” hiện lên. Sau đó là bóng tối.

Quỳnh chớp mắt, đưa tay chạm vào mép quầy gỗ đã mòn. Cô không thể trả lời được câu hỏi mình đang ở đâu, nhưng cô biết chắc một điều: cái tiệm này sẽ không cứu được bằng cách cứ đứng yên.

Cô quyết định nhận đơn. Nhưng trước khi treo đèn đỏ, cô phải biết vì sao ba bà mối đã bị đuổi ra khỏi cổng phủ Hạ, và nguyên nhân ấy là gì.

“Nhàn.”

Tiểu Nhàn ngẩng lên từ chỗ bấc đèn đang chỉnh dở.

“Sáng mai em ra Quán trà Tam Bất. Hỏi cho ra vì sao bà Tư Gấm, bà Bảy Cau và bà Hai Đẩu bị đuổi khỏi phủ Hạ. Hỏi cả những gì họ không chịu nói.”

Nhàn nhìn cô, lần này lâu hơn cả buổi sáng.

“Cô chủ định treo đèn đỏ thật à?”

Quỳnh nhìn ra khoảng sân tối, nơi cây quỳnh đang khép những nụ chưa nở.

“Sáng mai em hỏi xong đã. Rồi chị sẽ trả lời.”