Chương 2: Ba bà mối và một câu không ai hỏi

Nhàn xô cửa tiệm khi mặt trời vừa lên khỏi mái nhà đối diện, thở hổn hển, đặt một nắm bánh bao còn nóng lên quầy rồi mới nói.

“Cô chủ, em nghe đủ cả ba vụ rồi, chứ gì!”

Quỳnh đang ngồi trước bàn tính, liền gạt bàn tính sang một bên để lấy chỗ cho bánh. Cô bẻ đôi chiếc bánh, đưa nửa phần cho Nhàn, và chờ cô bé uống một hớp nước trà nguội mới hỏi tiếp.

“Quán Tam Bất nói gì?”

“Bất hỏi, bất nghe, bất nói, nhưng ai cũng nói hết. Em ngồi bàn trong, mua hai chén trà, nghe mấy bà đang ngồi bàn ngoài.”

Nhàn đếm trên đầu ngón tay, đếm chậm như đọc chữ, nhưng từng việc được nhớ rất kỹ.

“Bà Tư Gấm đem đến phủ Hạ một hòm lễ vật dày như gối. Lính gác mở ra, rồi người trong phủ gói lại, trả nguyên xi về, không nhận một món. Bà Tư về quán khóc đến giờ Thân.”

Quỳnh gật đầu, ghi nhớ từng chữ.

“Bà Bảy Cau thì khác. Bà ta đọc vè khen tướng quân trước cổng, đọc tới câu ‘mày ngài mắt phượng, dáng ngọc cây cao’ thì bị mời ra. Người mời là Mạc Bá, nói rất lễ phép.”

“Còn bà Hai Đẩu?”

Nhàn cắn một miếng bánh, nhai nhanh, nuốt xong mới nhíu mày.

“Bà Hai bị bắt gặp mang theo một bức thư. Thư của người khác, không biết của ai. Giấy thơm mùi trầm, bà Hai cứ khăng khăng nói thư của khách nhờ đưa, nhưng trong quán không ai thấy khách nào nhờ bà ấy cả.”

Quỳnh đặt miếng bánh xuống. Ba lý do đã xếp thành hàng trước mặt cô, rõ ràng và gọn hơn bất kỳ lời mắng nào.

“Trong quán có ai để ý em không?”

Nhàn ngẩng lên, đôi mắt sáng như đang chờ được khen.

“Có chứ. Mấy bà ngồi gần cửa nhìn em dò xét, em phải nói là đi mua trà cho tiệm. Em còn mua thật đấy, cô chủ xem, hai gói trà nhài.”

Quỳnh nhìn hai gói giấy vàng đặt cạnh bánh, rồi mỉm cười lần đầu tiên trong buổi sáng ấy.

“Em làm tốt lắm.”

Cô kéo tờ giấy trắng trải phẳng trên quầy, lấy bút lông chấm mực, kẻ bốn cột. Cột đầu là tên bà mối, cột thứ hai là lễ vật hoặc thứ mang đến, cột thứ ba là lời họ nói với người trong phủ, cột cuối là phản ứng của tướng quân. Nét bút của cô thẳng và đều, chữ hơi xấu, nhưng từng ô đều rõ ràng.

Điền xong ba hàng, cô dừng bút lâu hơn cô tưởng.

Bà Tư đoán tướng quân cần của hồi môn lớn. Bà Bảy đoán tướng quân cần một người đẹp. Bà Hai đoán theo ý một người nào đó không ai biết tên. Cả ba đều nói về một người đàn ông chưa từng mở miệng, và không ai trong ba người hỏi người đàn ông ấy muốn gì, sợ gì, hay không chịu được điều gì.

Quỳnh gõ đầu bút lên mép giấy. Cô đã làm đúng việc này ở công ty cũ hàng trăm lần: khi người dùng than phiền, cả nhóm đều đoán họ muốn gì, cho đến khi có người hỏi thẳng, và câu trả lời luôn khác với mọi phỏng đoán.

Cô bắt đầu viết hai mươi câu hỏi.

Câu hỏi về thói quen buổi sáng, về món ăn ghét nhất, về cách ngài nghỉ khi mệt, về người ngài tin nhất và lý do tin. Câu hỏi về điều ngài không chịu được ở người khác, dù người ấy tốt đến đâu. Câu hỏi về việc ngài muốn sống ở kinh thành như thế nào, hay chỉ muốn cho xong.

Câu thứ mười bảy, cô viết rồi xóa. Viết lại, rồi xóa tiếp. Lần thứ ba, cô viết xong và để yên.

Ai là người ngài chịu để ở lại kinh thành chờ ngài?

Cuối tờ giấy, cô thêm một câu, như thể muốn để lại cho chính mình một cái gai.

Điều gì ở một người, dù tốt đến đâu, ngài cũng không thể chịu?

Bên lề bảng, bằng nét bút nhỏ hơn, cô ghi thêm một dòng chú thích: Thư của Hai Đẩu, của ai?

Nhàn đứng sau vai cô, đọc chậm, môi mấp máy theo từng chữ, rồi thở ra một hơi.

“Cô chủ hỏi toàn những chuyện chẳng ai hỏi.”

“Ừ. Vì họ đều đoán thay ngài ấy.”

Quỳnh buông bút. Cô hiểu rõ hướng đi mới, và nó rất đơn giản: hỏi người, đừng đoán người.

Thầy Tú Dần bước vào lúc Nhàn đang gói lại mấy chiếc bánh còn lại. Ông vẫn mặc áo dài cũ đã bạc ở khuỷu, tay cầm quạt xếp, và liếc thấy tờ giấy trên quầy là nhăn mặt ngay.

“Cô chủ, đây là gì?”

“Bảng câu hỏi cho khách.”

Thầy Dần đưa quạt lên, lắc nhẹ như xua một con ruồi.

“Loạn lễ. Quân tử cầu nơi mình, tiểu nhân cầu nơi người. Hỏi người ta đủ thứ thế này, chẳng khác gì tra xét. Xưa nay mai mối chỉ có bát tự và canh thiếp, nhìn tuổi, xem mệnh, đến nhà nói chuyện vài câu rồi thôi. Hỏi cả chuyện trong lòng, người ta sẽ tưởng mình đang bị xét hỏi.”

Quỳnh suýt bật cười, nhưng kịp nén lại.

“Thầy Dần, tôi nói được không? Bà mối xưa hỏi bát tự, còn tôi hỏi con người. Bát tự không nói được ai thích gì, ghét gì. Phải phỏng vấn tận mặt mới biết.”

Thầy Dần cau mày, nghiêng đầu, như thể câu chữ vừa rồi làm ông nhớ ra một điển cố nào đó đã bỏ quên lâu rồi.

“Phỏng văn? Phỏng văn là văn gì?”

Quỳnh chống tay lên quầy.

“Là cách hỏi thẳng từng người, hỏi một lượt những câu đã chuẩn bị sẵn. Tôi không định phạt ai vì không trả lời. Chỉ cần họ trả lời thật.”

Thầy Dần im lặng, quạt xếp gõ nhịp nhẹ lên lòng bàn tay. Ông cúi xuống nhìn tờ giấy, mắt quét từng dòng, môi mím lại vì khó chịu trước chữ xấu, rồi bất giác đưa tay lấy bút trong ống.

“Chữ này cô viết lệch cả dòng. Không ra thể thống gì.”

Ông chấm mực, hạ bút, nét chữ mềm và đều hiện ra trên tờ giấy mới. Chưa đầy nửa nén hương, ông đã chép xong bảng hai mươi câu, sạch sẽ, cân đối, chẳng khác một văn bản trong nha môn.

Ông đẩy tờ giấy lại cho Quỳnh, nhưng ngón tay vẫn còn đặt trên mép.

“Tờ này đem đưa cho tướng quân, cô chủ sẽ bị đuổi lần thứ tư. Không ai trong kinh mời được một bà mối bị đuổi đủ bốn lần, dù cô là người mới.”

Quỳnh nhận lại tờ giấy, gấp làm đôi.

“Tôi biết.”

Chiều đó, Quỳnh viết thêm một bản nữa cho riêng mình, không ai thấy, rồi cất vào ngăn kéo cùng cuốn Sổ Thất Duyên.

Đêm xuống, cô tự tay treo chiếc đèn lồng đỏ trước cửa tiệm. Ngọn đèn lệch sang bên như tấm biển, ánh sáng hắt xuống mặt đường đá lổn nhổn. Trên cuộn chỉ đỏ bạc màu trước cửa, bảy nút thắt nằm im, ngắn bằng một gang tay.

Chưa tàn nửa nén hương, có tiếng gõ cửa sau, ba tiếng chậm rãi và đều đặn.

Quỳnh cầm đèn dầu ra sân, lách qua cây quỳnh đang khép nụ, mở cánh cửa gỗ nhỏ. Mạc Bá đứng đó, trong chiếc áo choàng sẫm màu kéo sụp xuống trán, hai tay chắp trước bụng, dáng người gầy và thẳng.

“Cô Phan.”

“Lão quản gia.”

“Lão xin lỗi vì giờ này. Xe đang đợi ở đầu ngõ. Lão phu nhân muốn gặp cô đêm nay.”

Quỳnh giữ chặt chiếc đèn, ánh lửa run trên mặt cô.

“Tướng quân có biết chuyện này không?”

Mạc Bá nhìn cô một lúc lâu, rồi cúi đầu chậm rãi, giọng vẫn bình thản như đang báo số lượng lương thảo.

“Tướng quân không biết. Đơn này do lão đặt. Ngài ấy chưa biết có đơn, cũng chưa biết có tiệm Như Ý Duyên Đường.”

Phía đầu ngõ, ánh đèn xe ngựa lay động trong sương mỏng. Quỳnh đứng nguyên dưới cánh cửa gỗ, nghĩ đến tấm biển lệch, đến dòng chữ bị bỏ dở trong sổ, và đến câu thứ mười bảy mà cô đã viết ba lần.

Nếu bước lên xe, cô sẽ vào phủ tướng quân qua cổng sau, trong đêm, mà không ai ngoài người của cô biết điều đó.